کتابخوانی و اشتباهات رایج کتابخوانی | 15 نکته

سرفصل های مهم این مقاله:

نمی‌دانم از آن خوره‌های کتاب هستید که باید هر روز مطالعه کنند یا آن دسته که اصلا علاقه‌ای به کتاب خواندن ندارند و از سر اجبارِ مدرسه و دانشگاه سراغ کتاب و مطالعه می‌روند. از هر دسته هم که باشید، نکته مهم اینجاست که اگر با اصول، فرهنگ و روش کتابخوانی آشنا نباشید، نمی‌توانید در نهایت به هدف خودتان که همان یادگیری است برسید. بنابراین پیشنهاد می‌کنم با من و این مقاله همراه باشید تا چند مورد از اشتباهات خیلی رایج حین کتابخوانی را یاد بگیرید:

این مقاله حاوی فیلم است.

اصول و روش کتابخوانی

در بیشتر کشورهای اروپایی، اصول و روش کتابخوانی قسمتی از دروس مدارس است اما متاسفانه در ایران حتی پایه‌ای‌ترین نکات مطالعه را هم به دانش آموزان آموزش نمی‌دهند. به همین دلیل اغلب اشکالاتی که در ادامه لیست کرده‌ام، مختص افراد علاقه‌مند به مطالعه در ایران است. در این مقاله همه آنها (از جله اینکه چطور کتاب بخوانیم) را با هم بررسی کرده و اصول صحیح کتابخوانی را هم یاد می‌گیریم:

1_ مطالعه کنار عوامل حواس‌پرتی

هر چقدر هم که از نظر شما این موضوع پیش پا افتاده باشد، در هر حال باید بدانید که مطالعه در کنار یک تلفن همراه (یا لپ تاپ روشن)، کار سختی است. مخصوصا زمانی که اپلیکیشن‌هایی مثل اینستاگرام و تلگرام روی موبایل شما نصب باشد.

شاید بهانه‌های زیادی داشته باشید که به خاطر آنها مجبورید تلفن همراه را در کنار دستتان بگذارید و در همان حال سراغ کتابخوانی بروید، اما باید بدانید که این یک اشتباه رایج در کتابخوانی است و به دفعات باعث حواس‌پرتی و همینطور کاهش تمرکز شما می‌شود.

من بعد از یادگیری مدیریت زمان یاد گرفتم که هر موقع می‌خواهم مطالعه کنم، حتی اگر تلفن همراهم را خاموش نکنم، آن را در یک اتاق دیگر قرار بدهم. پیشنهاد می‌کنم شما هم همین کار را بکنید و با خیال راحت  بعد از افزایش تمرکز در مطالعه به سراغ کتاب بروید.

2_ داشتن عادات اشتباه

بعضی از ما، از بچگی یک سری عادات اشتباه هنگام کتابخوانی داریم. مثلا یکی از عادت‌های اشتباه، راه رفتن هنگام مطالعه است! راه رفتن و کتاب خواندن چندین مشکل بزرگ برای شما ایجاد می‌کند:

کاهش تمرکز،

آسیب به چشم‌ها،

کاهش دریافت ذهنی،

خستگی از مطالعه

و…

علاوه بر این، ممکن است شما عادات مخصوص خودتان را داشته باشید. مثلا اینکه هنگام کتابخوانی روی تخت دراز بکشید و با دست‌هایتان کتاب را بالا نگاه دارید و… پیشنهاد می‌کنم از همه این عادت‌های بد دست بکشید و به شکل عادی مطالعه کنید.

3_ گره زدن کتابخوانی به انگیزه!

این یکی از مشکلات بزرگ من در زندگی بود! اینکه در هنگام شروع هر کاری اول سطح انگیزه‌ام را بررسی می‌کردم، بعد اگر انگیزه درونی کافی داشتم به سراغش می‌رفتم و اگر نه، با این توجیه که “کار بدون انگیزه بازدهی خوبی ندارد” بی خیالش می‌شدم!

مثلا اگر قرار بود یک پروژه مهم را با لپ تاپ انجام بدهم اما حال و حوصله نداشتم، آن را به بعد موکول می‌کردم. ولی بعد از مدتی و البته بعد از مطالعه کتابنبرد هنرمند فهمیدم درواقع اینها بازی‌های ذهنی هستند که ذهن ما برای جلوگیری از شروع کارها انجام می‌دهد.

بعد از این بود که سعی کردم حتی اگر برای شروع کاری مثل کتابخوانی، نوشتن، کار با لپ تاپ و… انگیزه کافی را هم ندارم، فقط به سراغش بروم و آن را انجام بدهم. جالب اینجا بود که بعد از گذشت چند دقیقه، به خوبی متوجه می‌شوید که چقدر انگیزه‌تان نسبت به قبل افزایش پیدا کرده و کار را به خوبی انجام می‌دهید.

نکته: دوستان، انگیزه یک موضوع به شدت پراهمیت است و من نمی‌گویم باید نسبت به آن بی‌توجه باشیم، اما بحث اینجاست که احساس بی‌انگیزگی کردن در اغلب مواقع یک بازی ذهنی است و نه یک واقعیت محض! بنابراین برای اینکه بتوانیم با انگیزه پایین حین کتابخوانی مبارزه کنیم، باید به سراغ انجام آن برویم نه اینکه به بهانه آن همیشه خودمان را عقب بیندازیم.

برای یادگیری واقعی انگیزه، دیدن فیلم سمینار انگیزه را به شما توصیه می کنم.

4_ خط کشی زیر همه مطالب

حدود 2 سال پیش کتاب آیین‌نامه رانندگی یکی از دوستانم را قرض گرفتم. وقتی به خانه رسیدم و کتاب را باز کردم یک لحظه خودم را با آلیس در سرزمین عجایب اشتباه گرفتم! کتاب به کمک 3 رنگ ماژیک فسفری کاملا رنگ‌آمیزی شده بود. یعنی به سختی می‌توانستید در این سرزمین عجایب چند خط متن پیدا کنید که پس‌زمینه سفید داشته باشد…

جالب اینجا بود که بعد از مطالعه هر صفحه، می‌فهمیدم نهایتا یک یا دو خط از آن، لایق هایلایت شدن است و مابقی واقعا مطالب مهمی نیستند. بعد از آن، باز این الگو اشتباه را در چند جای دیگر هم دیدم.

اگر شما هم جزو همان افرادی هستید که زیاد زیر خطوط کتاب‌های خودتان خط می‌کشید، بدانید با این کار در مرحله اول سرعت مطالعه‌تان را کاهش می‌دهید و سپس اهمیت نکات واقعا مهم کتاب را برای ذهن‌تان کم می‌کنید.

5_ بلندخوانی

بلندخوانی یکی دیگر از عادات اشتباه هنگام مطالعه و کتابخوانی است. اغلب افرادی که عادت دارند هنگام مطالعه متن را زمزمه یا حتی با صدای بلند تکرار کنند، می‌گویند با این کار بهتر مطالب را می‌فهمند. اما در واقع بلندخوانی یکی از مهم‌ترین دلایلی است که باعث می‌شود سرعت مطالعه متن نسبت به حالت عادی کم شود.

بلندخوانی باعث کاهش سرعت مطالعه شما می‌شود…

6_ استفاده نکردن از خط‌بر

منظورم از خط‌بر، یک قلم یا حتی انگشت است که زیر خطوط کتاب قرار گرفته و چشم شما را برای خواندن کلمات راهنمایی می‌کند. در واقع وقتی از خط‌بر استفاده می‌کنید، چشم‌تان پرش کمتری پیدا کرده و با سرعت و تمرکز بیشتری متن را می‌خوانید. بنابراین اینکه صرفا کتاب را در دست‌تان گرفته و با چشم مطالعه کنید، یک عمل کاملا اشتباه است.

7_ کندخوانی

کندخوانی یکی از روش های کتابخوانی است که در آن فرد با هدف بیشتر درک کردن مطالب، سرعت مطالعه خودش را پایین می‌برد. طبق تحقیقات، کندخوانی در اغلب مواقع باعث افزایش یادگیری نمی‌شود و حتی می‌تواند دریافت ذهنی را کاهش بدهد.

در مقابلِ کندخوانی، روش تندخوانی وجود دارد. افرادی که به کلاس های تندخوانی می‌روند و آموزش تندخوانی می‌بینند، می‌توانند با سرعتی در حدود 4 تا 10 برابر قبل مطالعه کنند. مثلا اگر قبلا در یک ساعت 20 صفحه کتاب می‌خواندید، بعد از شرکت در کلاس تندخوانی و انجام تمرین‌ها، این سرعت به چیزی در حدود 50 تا 200 صفحه می‌رسد. نکته جالب اینجاست که تندخوانی با کاهش حواس‌پرتی و دیگر موضوعات، باعث می‌شود دریافت ذهنی شما چیزی در حدود 20 درصد زیادتر شود.

در واقع تندخوانی در مرحله اول یادگیری اصول کتابخوانی است. مثلا خط‌بری یا بلندخوانی نکردن 2 تا از پایه‌ای‌ترین اصول تندخوانی هستند، در مرحله دوم، تندخوانی افزایش مهارت در خواندن پرسرعت کلمات است. در این کلاس‌ها با تمرین‌هایی که انجام می‌دهید یاد می‌گیرید چطور چشمان خودتان را برای سریع‌تر خواندن آموزش دهید. در مرحله سوم هم تندخوانی به معنی افزایش توان ذهن برای یادگیری است.

اگر می‌خواهید با تکنیک های تندخوانی بیشتری آشنا شوید، مقاله تندخوانی چیست؟ به شما کمک زیادی می‌کند. همچنین با خواندن مقاله باورهای غلط تندخوانی یاد می گیرید در دام این اشتباهات نیفتید. 

8_ نکته‌برداری نکردن

اگر به من بگویید از میان تمام مطالب این مقاله، صرفا یک نکته را نگاه‌دار و بقیه را دور بریز، قطعا به همین نکته بسنده می‌کنم. به نظرم نکته‌برداری نکردن از کتاب، بدترین اشتباهی است که حین کتاب خوانی انجام می‌شود.

البته دقت کنید که نکته‌برداریِ اشتباه خودش به اندازه نکته‌برداری نکردن غلط است! در واقع اگر اصول صحیح را بخواهید، باید بدانید که بهترین راهکار برای نکته‌برداری کردن استفاده از تکنیک نقشه ذهنی یا mind map است. نقشه ذهنی به شما کمک می‌کند در کمترین زمان مفاهیم اصلی کتاب را نکته‌برداری کرده و همینطور در زمان نیاز، در کوتاه‌ترین زمان آنها را به یاد بیاورید.

نکته: در آموزش های تندخوانی جامع، کشیدن نقشه ذهنی کتاب و نکته‌برداری صحیح از آن به شما آموزش داده می‌شود. در دوره تندخوانی بیشتر از یک نفر هم این موضوع به شکل حرفه‌ای آموزش داده می‌شود.

9_ مرور نکردن مطالب

من روزانه حداقل 30 دقیقه کتاب می‌خوانم، جالب اینجاست روزهایی که به دلایلی مثل بی‌حوصلگی و… قبل از شروع کتابخوانی، سری به مفاهیم قبلی کتاب و چند فصل قبل‌تر نمی‌زنم، در ابتدای شروع مطالعه خودم را در یک دنیای جدید و ناشناخته می‌بینم! یعنی در اوایل کتاب اغلب بخش‌هایی را که می‌خوانم درک نمی‌کنم و عملا بخشی از زمانم را از دست می‌دهم.

می‌دانم این موضوع برای شما هم آشناست. بنابراین پیشنهاد می‌کنم هر موقع قصد شروع مطالعه را دارید، یک مرور چند دقیقه‌ای حداقل روی سرفصل‌های قبلی کتاب داشته باشید.

10_ بازگشت به عقب و وسواس در کتابخوانی

فکر می‌کنم قبلا اگر چیزی در حدود 30 دقیقه زمان برای مطالعه و کتابخوانی وقت می‌گذاشتم، حداقل 20 درصد آن به مطالعه وسواسی صرف می‌شد! منظورم از مطالعه وسواسی همان زمانی است که روی یک جمله عادی تمرکز می‌کنیم و چند بار می‌خوانیمش. همینطور چند بار به عقب برگشتن و دوباره خواندن متن، نشانه‌ای از وسواس در کتابخوانی است.

هر 2 این کارها نتیجه‌ای جز کاهش سرعت و همینطور افزایش خستگی ذهنی از مطالعه ندارد. بنابراین باید در کنار چند تکنیک و روش کتابخوانی که تا اینجا یاد گرفتید، از انجام این 2 خودداری کنید.

این مقاله را هم بخوانید تا مانع از بروز این مشکل شوید:

چطور نشخوار ذهنی را کنترل کنیم؟ +10 راهکار مؤثر

11_ شروع بی‌مقدمه کتابخوانی

حتما بارها شده سراغ انجام یک کار جدید بروید و در ابتدای آن، تمرکز و دقت پایینی داشته باشید. خب ذهن ما طوری ساخته شده که کمی دیر به شرایط اطراف خودش عادت می‌کند. این یعنی زمانی که شما ناگهان کتاب را برمی‌دارید و شروع می‌کنید به مطالعه از ادامه متنی که قبلا آن را خوانده‌اید، مقداری از زمان را صرفا برای عادت کردن ذهن به مطالب کتاب هدر می‌دهید.

به همین دلیل است که در تکنیک های تندخوانی، به آشنایی اولیه با خود کتاب و سرفصل های آن اشاره می‌شود. انجام این کار مخصوصا وقتی کتاب را خریده و میخواهید شروع به مطالعه کنید پیشنهاد می‌شود.

12_ مطالعه نامنظم

اگر در سمینارها یا کلاس‌های آموزش بیشتر از یک شرکت کرده باشید، احتمالا با نحوه کارکرد ذهن آشنا هستید. (می‌دانید که مسیر عصبی جدید چطور شکل می گیرد و چطور  ما بعد از انجام مداوم یک کار، در انجام آن حرفه‌ای و سریع‌تر می‌شویم.) این فیلم را حتما تماشا کنید:

یک مسیر عصبی چگونه تشکیل می‌شود؟

به همین دلیل است که اگر به صورت روزانه زمانی را برای مطالعه و کتابخوانی صرف کنید، به مرور سرعت‌تان افزایش پیدا می‌کند و راحت‌تر متن‌ها را می‌خوانید. در مقابل، مطالعه نامنظم می‌تواند باعث برهم ریختن یادگیری دقیق مغز شما شده و کمی پیشرفت را برایتان سخت‌تر کند. پس اگر می‌توانید روزانه حداقل 20 دقیقه از زمانتان را به شکل منظم، مطالعه کنید.

یادتان نرود که:

«ما تبدیل به چیزی می‌شویم که آن را تمرین می کنیم…

13_ بی‌توجهی به بدن حین کتابخوانی

زمانی که می‌بینم کسی در حالت دمر خوابیده و کتاب می‌خواند، یا تا حد زیادی گردنش را برای خواندن کتاب خم کرده، حس می‌کنم دارد برای یادگیری علاوه بر زمان، از بدنش مایه می‌گذارد و حاضر شده سلامتی‌اش را به خطر بیندازد..

نمی‌گویم مطالعه و یادگیری موضوع بی‌ارزشی است اما مطمئنا نباید برای یادگیری، نسبت به سلامتی بی‌توجه باشیم. در واقع حرف من این است که با مطالعه در مکان و زمان درست، علاوه بر یادگیری بیشتر، می‌توانیم مراقب سلامتی خودمان هم باشیم. پس حتما برای مطالعه به فیزیک بدنی خودتان توجه کنید.

14_ کتابخوانی حین خستگی

کلی با خودم کلنجار رفتم تا در نهایت این نکته را نوشتم! چرا؟ همه شما می‌دانید که مطالعه کردن آنهم زمانی که ذهن یا تن خسته است، بازدهی زمان عادی را ندارد. اما ترسم از این بود که با تاکید روی این نکته، بهانه به دست بعضی از دوستان بدهم تا از این به بعد به بهانه خستگی، مطالعه و کتابخوانی را عقب بیاندازند!

بنابراین، بدانید که مطالعه در زمان خستگی بازخورد کافی را ندارد اما اگر ممکن است به بهانه آن به طور کلی از عادت کتابخوانی دور شوید، حتی در زمان خستگی هم کتاب بخوانید!

14+1_ پرورش ندادن مغز

خب فرآیند یادگیری به کمک مغز انسان انجام می‌شود. از به خاطرسپاری موضوعاتی که در کتاب یاد می‌گیرید، تا تجزیه و تحلیل آنها، همه به کمک فرآیندهای مغزی و ذهنی است. با توجه به این موضوع، ما باید در کنار یادگیری، به مغز خودمان هم توجه کنیم و به کمک تمرین‌های مختلف، ظرفیت‌های آن را بالا ببریم. در کلاس آموزش تندخوانی بیشتر از یک نفر به یک سری از مهم‌ترین تکنیک های مدیریت ذهن و تمرین های تقویت حافظه و ذهن اشاره می‌شود.

سه مقاله برای خواندن کتاب‌های بیشتر

سه مقاله زیر می‌تواند به شما در خواندن کتاب‌های بیشتر، حسابی کمک کند:

 چطور هر سال بیشتر کتاب بخوانیم ؟

 چطور کتاب های خوانده نشده را بخوانیم؟

 چهارده نکته برای مطالعه موثر تر کتاب ها

سخن پایانی مقاله کتابخوانی…

به انتهای مقاله کتابخوانی رسیدیم. در این مقاله سعی کردم علاوه بر توضیح اشتباهات رایج در کتابخوانی، شما را با اصول و روش کتابخوانی آشنا کرده و مهم‌ترین نکات برای دریافت بازدهی بهتر از مطالعه را آموزش بدهم. همه شما فواید کتابخوانی را می دانید. پس از همین امروز جدی‌تر شروع به مطالعه کنید و از اشتباهات بالا پرهیز کنید.

در نهایت و به عنوان نکته آخر می‌خواهم یک موضوع مهم را یادآوری کنم: نباید از خودتان انتظار بی‌جا داشته باشید! این یعنی اگر تا الان ماهانه 10 صفحه کتاب هم نمی‌خوانده‌اید، اینکه ناگهان بخواهید به سراغ کتابخوانی رفته و روزی 60 صفحه کتاب بخوانید، نتیجه‌ای جز خستگی، کلافگی و شکست ندارد. بنابراین پیشنهاد می‌کنم اگر تازه‌کارید، به مرور وارد این دنیا شوید و خودتان را زیر فشار نگذارید.

خوشحال می‌شویم نظراتتان را با ما در قسمت کامنت‌ها در میان بگذارید…

چطور حرفه‌ای، سریع، موثر و علمی کتاب بخوانیم؟

محصول تازه و فوق‌العاده ما، بالاخره با بهترین کیفیت آماده شد و اکنون در دسترس شماست!

روی تصویر کلیک کنید تا اطلاعات کامل محصول تندخوانی و تقویت حافظه «نوروریدینگ» را در اختیار شما قرار دهیم.

علمی بیاموزید تا موثرتر و سریع‌تر بخوانید…!

مطالب محبوب سایت:

مقالات مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا