پرخاشگری چیست؟ علت‌ها، انواع و راه‌های کاهش پرخاشگری

سرفصل های مهم این مقاله:

در مقاله مربوط به پرخاشگری می خوانید:👇

  • پرخاشگری چیست؟ تعریف پرخاشگری
  • علامت ها و نشانه های پرخاشگری
  • علت پرخاشگری چیست؟ چرا پرخاشگر می شویم؟
  • نام های دیگر پرخاشگری
  • انواع پرخاشگری چیست؟
  • روش های درمان پرخاشگری

پرخاشگری چیست؟ تعریف پرخاشگری

پرخاشگری چیست؟ تعریف پرخاشگری

شما هم در نزدیکی خود، میان دوستانتان یا حتی در بین افراد فامیل، فرد پرخاشگر دیده اید؟ می دانید پرخاشگری به چه معناست؟ از انواع پرخاش آگاه هستید؟ در این مقاله و راهنمای جمع و جور، می خواهیم ببینیم پرخاش به طور کلی چیست و چطور پرخاشگری خود یا اطرافیانمان را کاهش دهیم.

پرخاشگری یا همان عصبانیت درونی یکی از مشکلات نسبتاً رایج به ویژه در کشور ماست که عضی از افراد به دلایل مختلف دچارش میشوند.

این رفتار معمولا با درونگرایی و یا خشم مقایسه می‌شود اما این عصبانیت بسیار متفاوت است، در واقع پرخاشگری یکی از راه های نشان دادن عصبانیت فرد است که بسیار متفاوت اتفاق می‌افتد و آسیب هایی برای خود شخص و یا اطرافیان وی به همراه دارد و ممکن است حتی آنان را وادار به درگیری لفظی یا فیزیکی با دیگران کند.

بهتر است بدانید که پرخاشگری همیشه مشکل ساز و زیان آور نیست، بلکه یکی از رفتارهایی است که نیاز همه افراد جامعه بوده و تا وقتی که از حد اعتدال خارج نشود و بتوانید بر روی آن تسلط کامل داشته باشید می‌تواند در حل مشکلات نیز کمک اساسی برایتان باشد.

علامت ها و نشانه های پرخاشگری را می شناسید؟

  • توهین به دیگران و اطرفیان شخص
  • ابراز حس قدرت
  • قلدری
  • انتقادات نابجا
  • داد زدن از سر عصبانیت
  • استفاده از لفظ های نابجا و ناسزا
  • سواستفاده عاطفی و احساسی
  • حرکات و الفاظ تهدید آمیز
  • سایر آزار و اذیت ها از طرف آنان…

همه و همه از نشانه های این ناهنجاری شخصیتی است و در گذشت زمان امکان وخیم شدن نیز دارد. البته: نشانه های پرخاشگری به نوع آن وابسته است که در ادامه به آن نیز اشاره خواهیم کرد.

علت پرخاشگری چیست؟ چرا پرخاشگر می شویم؟

افراد وقتی زیر فشاری قرار می‌گیرند و برای درک موقعیت و حل مشکلات تلاش می‌کنند ممکن است این فشار تبدیل به پرخاشگری شود و شخص بدلیل اینکه نمیتواند آن فشار را تحمل کند نزاع و رفتار های پرخاشگرانه از خود نشان می‌دهد.

عوامل دیگری نیز میتوانند عصبانیت و پرخاشگری را برانگیخته کنند، ناکامی از دیگر مواردی است که ممکن است سرانجام به پرخاشگری منتج شود! در این مورد فرد پس از تلاش بسیار به نتیجه مورد انتظار خود نرسیده و در این صورت ممکن است رفتار های پرخاشگرانه بروز دهد.

مورد دیگر می‌تواند گذشته زجر آور و ناراحت کننده وی باشد که موجب می‌شود فرد با یادآوری خاطرات خود کنترل خود را از دست داده و دست به پرخاشگری (شکستن وسایل) بزند.

گزینه آخر را به علل های غیر فردی اختصاص می‌دهیم. در این موارد شخص ممکن است به دلیل بیماری و یا تربیت نادرست تبدیل به فردی پرخاشگر شود، برای مثال اتفاقاتی همچون سکته، آسیب سر، عفونت های خاص و بیماری های خاص ممکن است در نهایت شما را تبدیل به فردی پرخاشگر کند…!

علت پرخاشگری چیست؟ چرا پرخاشگر می شویم؟

نام های دیگر پرخاشگری چیست؟

پرخاشگری را گاهی با عصبانیت فردی، ستیزه جویی، فتنه جویی، هنگامه طلبی و غوغا گری نیز می‌شناسند و برخی نیز بدلیل ناآگاهی این رفتار را خشم می‌نامند.

حتما بخوانید: هفت نکته مهم در مورد خشم

انواع پرخاشگری چیست؟

روانشناسان پرخاشگری را به دسته بندی های مختلفی تقسیم کرده اند. برخی از این دسته بندی ها را با هم بخوانیم:

پرخاشگری پیدا و پنهان

پرخاشگری پیدا را معمولا با اعمالی همچون جنگ فیزیکی، تهدید دیگران، استفاده از اسلحه در اعمال سودجویانه و سرپیچی آشکارا از قوانین مشخص می‌کنند. از پرخاشگری های آشکار رخ داده عواملی مانند فعالیت زیاد و جیغ زدن، استبداد و سرسختی، حملات قشقرق و آسیب رساندن به مردم مشاهده شده‌اند.

پرخاشگری پنهان که در واقع نقطه مقابل پرخاشگری آشکار است، به اعمال پرخاشگرانه‌ای گفته می‌شود که به طور مخفیانه و پنهان انجام می‌شوند؛ رفتارهایی همچون دزدی، آتش افروزی، فرار از خانه یا مدرسه و آسیب رساندن به دارایی های شخصی.

پرخاشگری فعالانه و واکنشی

پرخاشگری فعالانه، رفتاری آگاهانه و گاها اجباری است که در مسیر بدست آوردن هدفی دلخواه و شخصی ادامه می‌یابد. این نوع از پرخاشگری با تقویت خارجی قابل کنترل بوده. در پرخاشگری فعالانه، فرد اطرافیان و نزدیکان خود را علیه شخص دیگر، در یک مکان واحد جمع می‌کند و برای غلبه بر دیگران از قدرت فیزیکی خود استفاده می‌کند. همچنین ممکن است آن اشخاص را تنها به دلیل رسیدن به هدف شخصی تهدید کند.

پرخاشگری واکنشی دفاعی همراه با عصبانیت و خشم فرد است که ممکن است با ناسزا گویی و تهدید نیز همراه باشد! در این نوع از پرخاشگری، شخص اگر مورد تهدید قرار گیرد سریعا واکنش نشان داده و عصبی می‌شود. همیشه احساس ترس نابجا داشته و تصور می‌کند دیگران مقصر درگیری با او هستند و به همین خاطر همیشه با دیگران درگیر می‌شود. چنانچه فردی دیگر به صورت اتفاقی و تصادفی، آسیبی به او برساند، برای مثال با او برخورد کند، وی تصور می کند که دراین کار تعمدی وجود داشته و سپس با عصبانیت و نزاع پاسخ او را می‌دهد.

پرخاشگری فعالانه و واکنشی

پرخاشگری فعالانه، رفتاری آگاهانه و گاها اجباری است که در مسیر بدست آوردن هدفی دلخواه و شخصی ادامه می‌یابد. این نوع از پرخاشگری با تقویت خارجی قابل کنترل بوده. در پرخاشگری فعالانه، فرد اطرافیان و نزدیکان خود را علیه شخص دیگر، در یک مکان واحد جمع می‌کند و برای غلبه بر دیگران از قدرت فیزیکی خود استفاده می‌کند. همچنین ممکن است آن اشخاص را تنها به دلیل رسیدن به هدف شخصی تهدید کند.

پرخاشگری واکنشی دفاعی همراه با عصبانیت و خشم فرد است که ممکن است با ناسزا گویی و تهدید نیز همراه باشد! در این نوع از پرخاشگری، شخص اگر مورد تهدید قرار گیرد سریعا واکنش نشان داده و عصبی می‌شود. همیشه احساس ترس نابجا داشته و تصور می‌کند دیگران مقصر درگیری با او هستند و به همین خاطر همیشه با دیگران درگیر می‌شود. چنانچه فردی دیگر به صورت اتفاقی و تصادفی، آسیبی به او برساند، برای مثال با او برخورد کند، وی تصور می کند که دراین کار تعمدی وجود داشته و سپس با عصبانیت و نزاع پاسخ او را می‌دهد.

پرخاشگری فعالانه و واکنشی

پرخاشگری فعالانه، رفتاری آگاهانه و گاها اجباری است که در مسیر بدست آوردن هدفی دلخواه و شخصی ادامه می‌یابد. این نوع از پرخاشگری با تقویت خارجی قابل کنترل بوده. در پرخاشگری فعالانه، فرد اطرافیان و نزدیکان خود را علیه شخص دیگر، در یک مکان واحد جمع می‌کند و برای غلبه بر دیگران از قدرت فیزیکی خود استفاده می‌کند. همچنین ممکن است آن اشخاص را تنها به دلیل رسیدن به هدف شخصی تهدید کند.

پرخاشگری واکنشی دفاعی همراه با عصبانیت و خشم فرد است که ممکن است با ناسزا گویی و تهدید نیز همراه باشد! در این نوع از پرخاشگری، شخص اگر مورد تهدید قرار گیرد سریعا واکنش نشان داده و عصبی می‌شود. همیشه احساس ترس نابجا داشته و تصور می‌کند دیگران مقصر درگیری با او هستند و به همین خاطر همیشه با دیگران درگیر می‌شود. چنانچه فردی دیگر به صورت اتفاقی و تصادفی، آسیبی به او برساند، برای مثال با او برخورد کند، وی تصور می کند که دراین کار تعمدی وجود داشته و سپس با عصبانیت و نزاع پاسخ او را می‌دهد.

پرخاشگری سودمند و خصمانه

پرخاشگری سودمند، یک پاداش و یا نتیجه برای فرد پرخاشگر به دنبال دارد که به میزان ناراحتی قربانی ربطی ندارد و در هر صورت حس رضایتی برای عمل وی به او القا می‌کند. جالب است بدانید این نوع از پرخاشگری معمولا با افزایش سن رو به کاهش رفته و کم کم از بین می‌رود.

پرخاشگری خصمانه که نقطه عکس پرخاشگری سودمند است، به منظور ایجاد ضرب و جرح و درد در قربانی بوجود می‌آید، بدون آنکه هیچ نتیجه ای برای فرد پرخاشگر داشته باشد. نکته ماجرا اینجاست که این نوع از پرخاشگری دقیقا بلعکس پرخاشگری سودمند بوده و با افزایش سن وخیم تر نیز می‌شود! همچنین در تحقیقات انجام شده مشخص شده که پسران، پرخاشگری خصمانه بیشتری نسبت به دختران دارند.

پرخاشگری عاطفی و غارتگرانه

پرخاشگری عاطفی که شباهت بسیاری به پرخاشگری فعالانه و واکنشی دارد، نوعی واکنش به تهدید است. این تهدید می تواند توسط یک فرد دیگر و یا اجتماع انجام شود. هدف این پرخاشگری نیز دفاع است. این نوع پرخاشگری همراه با حمله‌ای بدون هیچ گونه برنامه ریزی و کنترل حرکتی ضعیف می باشد. در این هنگام سیستم عصبی خودمختار شخص، سطح بالای برانگیختگی را تجربه می کند و شخص از خود بی خود می‌شود. در پرخاشگری عاطفی، فرد معمولا به اموال و دارایی های خود آسیب می زند و به طور کامل از کنترل خارج می شود. خود را درمعرض آسیب فیزیکی و جراحت قرار می دهد و در برخی موارد ممکن است آسیب های جبران ناپذیری به خود وارد کند که معمولا بی هدف قلمداد می‌شود.

پرخاشگری غارتگرانه، این نوع از پرخاشگری بهترین در نوع خود است و آسیب بسیار اندکی دارد. این نوع از پرخاشگری یک رفتار متمایل به هدف بوده و با انگیزه قبلی است که برنامه ریزی توسط فرد، همراه با کنترل حرکتی مناسب بر روی خود انجام می شود. برانگیختگی سیستم عصبی خودمختار، در این نوع پرخاشگری بسیار پایین بوده و شخص پرخاشگر در لحظات پرخاشگری توانایی کنترل رفتار خود را به طور کامل دارد و پرخاش خود را حد الامکان بدون آسیب و با برنامه ریزی انجام می‌دهد.

پرخاشگری دفاعی و مجرمانه

پرخاشگری دفاعی، پاسخی است که شخص به یک موقعیت تهدید آمیز نشان می‌دهد که می‌تواند واقعی یا خیالی باشد. اگر پرخاشگری دفاعی با ترس اتفاق بی‌افتد با سطح بالای کورتیزول خون همراه خواهد بود.

پرخاشگری مجرمانه، حمله‌ای بی جهت بوده که بدون دلیل با فردی دیگر رخ می‌دهد و شخص کنترلی بر آن ندارد. این نوع از پرخاشگری معمولا همراه با فعالیت پایین سیستم سروتونین، سطوح بالای تستوسترون و سطح پایین کورتیزول خون است.

چطور پرخاگری را درمان کنیم؟ خشم و پرخاش

تفاوت پرخاشگری و خشونت چیست؟

در حقیقت این دو از ریشه باهم دیگر متفاوتند، چرا که خشونت نوعی احساس همگانی بوده درحالی که پرخاشگری نوعی رفتار است که در وجود شخص رخنه کرده و در ارتباطات او مشهود است.

خشونت عملی است که شخص به منظور تخریب و یا آسیب رساندن به خود یا دیگران انجام می‌دهد. در صورتی که پرخاش یکی از رفتار هایی است که شخص پرخاشگر معمولا بی‌منظور انجام داده و کنترلی بر آن ندارد.

پس بروز رفتار خشونت آمیز می‌تواند نشانه پرخاشگر بودن شخص باشد، اما شخص پرخاشگر اساسا شخص خشونت آمیزی نیست.

بیشتر مطالعه کنید: تمرینات کنترل خشم ؛ 5 روش علمی و ساده

تفاوت پرخاشگری و رفتار قاطعانه چیست؟

در واقع این دو تنها شباهتشان در نوع بیان است و همین باعث شده که بسیاری آنها را یکی بدانند. در پرخاشگری شخص اهمیتی برای نظر، احساسات، حق و حقوق دیگران قائل نبوده و تصمیمی که به نفع وی باشد می‌گیرد.

وقتی پرخاشگری می‌کنید معمولا به خواسته خود می‌رسید اما به هزینه لطمه زدن به احساسات و تفکرات دیگران. در حالی که رفتار قاطعانه به این معناست که شما عدالت را بین خواسته های خود و دیگران برقرار کرده و سپس تصمیمی می‌گیرید که در راه رسیدن شما به هدفتان بوده، و در این میان حق دیگران نیز ضایع نمی‌شود.

درمان پرخاشگری چگونه است؟

روش های درمان پرخاشگری

بهترین توصیه برای شما این است به یک دکتر متخصص مراجعه کرده اما در صورتی که شرایط انجامش را ندارید در ادامه مطلب چند راهکار ساده به شما ارائه کردیم که می‌تواند در حل این مشکل به شما کمک میکند.

  • ایجاد صمیمیت
  • صبر و تامل
  • تخلیه کردن خود
  • ترک محیط به صورت موقتی
  • افزایش ظرفیت تحمل و بردباری
  • تغییر وضعیت در هنگام خشم
  • الگودهی
  • استراحت

بیشتر مطالعه کنید: کنترل خشم در محیط کار

 

راه هایی برای کاهش پرخاشگری

این روش های ساده را دنبال کنید، اما یادتان باشد که تکنیک های خاص و حرفه ای را تحت نظر پزشک خود فرا بگیرید:

۱. پیاده روی کردن را فراموش نکنید

انجام تمرینات ورزشی ساده، می تواند یکی از بهترین راهکارهای کنترل پرخاشگری به شمار رود. مثلا پیاده روی. راه رفتن آرام عصبانیت را کاهش داده و اعصاب را آرام خواهد کرد.

۲. اعداد را به صورت معکوس بشمارید

وقتی کسی در حال پرخاش است یا خودتان عصبی و خشمگین هستید، از 100 شروع کنید و به صورت معکوس بشمارید. مدت زمان کوتاهی بعد، تنفس شما به ریتم نرمال بازگشته و ضربان قلب شما آرام می شود.

۳. به آهنگ مورد علاقه خود گوش دهید

موسیقی همیشه فواید عالی به همراه دارد. روح سرکش انسان با موسیقی آرام میگیرد. یکی از بهترین روش های کنترل پرخاشگری گوش سپردن به موسیقی مورد علاقه تان است.

۴. نفس عمیق کشیدن عالی است!

در اوج عصبانیت سرعت نفس کشیدن افزایش می یابد، برای این که بهتر بتوانید به کنترل پرخاشگری تان اقدام کنید، لازم است عمیق نفس بکشید. پس از چند دقیقه مجددا این عمل را به صورت معکوس انجام دهید تا مشاهده کنید عصبانیت شما به میزان قابل توجهی کاهش یافته است.

۵. نوشتن وقایع روزانه در دفتر را امتحان کنید

ساده ترین و خاص ترین روشی که می تواند به کنترل پرخاشگری و خشم تان کمک کند، نوشتن است. در اوج عصبانیت بهتر است قلم به دست بگیرید. تمام حرف هایی که می توانستید بگویید اما نگفتید را بنویسید. نوشتن به شکل معجزه آسایی به کنترل حس پرخاشگری شما کمک می کند.

۶. از خانه بیرون بزنید و به طبیعت بروید

طبیعت همیشه بهترین درمانگر پرخاشگری و عصبانیت انسان بوده است. خودتان را به دل طبیعت بسپارید. قدم زدن بر روی چمن ها بدون کفش، حس کردن ماسه های ساحل دریا، حتی قدم زدن در زیر درختان، به کنترل خشم شما کمک بسیاری می کند.

۷. به سراغ انجام کارهای مفید روید

برخی کارها می تواند انرژی شما را افزایش داده و عصبانیت را از شما دور کند. مثلا می توانید به سراغ انجام کارهای مفید همچون اشپزی، بررسی پرونده کاری، رقصیدن و … بروید تا پرخاشگری تان کاهش یابد. هر یک از این کارها می تواند بدن شما را به آرامش رسانده و از عصبانیت دور کند.

پس انجام هر یک از این تکنیک های رایگان بدون صرف هیچ هزینه ای می تواند آرامش را برای شما و زندگیتان به همراه آورد. ساده ترین روش هایی که پرخاشتان را از شما دور کرده و برایتان آرامش به ارمغان خواهد آورد.

ویک محصول ویژه و خاص برای کنترل پرخاشگری و خشم، همراه با تکنیک های منحصر به فرد و کاربردی!

روی لینک زیر کلیک کنید و بیشتر اطلاعات به دست آورید:👇

دوره کنترلِ کنترل | مدیریت خشم و عصبانیت خود و دیگران

مطالب محبوب سایت:

مقالات مرتبط

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

اسکرول به بالا